U17 Việt Nam tập huấn Hàn Quốc: ba bậc thang đối thủ và bài toán thật ở bảng G

Bình minh xứ Ulsan không bao giờ dối trá. Năm giờ bốn mươi sáng, sương còn đọng trên mặt cỏ nhân tạo, tôi đứng ngoài hàng rào nhìn một nhóm cầu thủ mười sáu tuổi xếp những chiếc cọc nhựa thành hàng thẳng. Không ai nói to. Một cậu bé buộc lại dây giày ba lần trước khi vào bài khởi động, cái kiểu cẩn thận của người chưa từng bước vào một giải đấu lớn. Ở tuổi đó các em chưa biết mình đang đi vào đâu. Người lớn thì biết, và đó là lý do lịch tập huấn được chốt trước cả khi vé sang Doha được đặt.

Đội tuyển U17 Việt Nam sẽ đá ba trận giao hữu tại Hàn Quốc vào các ngày 22, 26 và 28 tháng 10. Đối thủ lần lượt là một câu lạc bộ U18 Hàn Quốc, đội U16 Hàn Quốc và đội U17 Hàn Quốc. Sau đó đội về nước, sang Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất từ ngày 6 tháng 11, rồi bước vào bảng G gặp Bỉ, New Zealand và Mali.

Đọc lướt, đây là một bản tin hành chính. Đọc kỹ, nó là một bản thiết kế.

Ba đối thủ ấy không được xếp ngẫu nhiên. Ai từng làm công tác chuẩn bị cho một đội trẻ cũng nhận ra đường cong tải trọng ở đây. Một câu lạc bộ U18, tức đối thủ hơn các em một đến hai tuổi và đã có thể lực của người tập tạ, là bài kiểm tra chịu đựng. Đội U16 Hàn Quốc là bài kiểm tra cầm bóng và tự tin: đối thủ nhỏ hơn, kỹ thuật hơn, phù hợp để các em học cách giữ bóng thay vì co mình chịu đòn. Đội U17 Hàn Quốc là trận hiệu chuẩn cuối, cùng lứa, cùng chuẩn thể lực, cho ra thước đo thật nhất trước khi lên đường.

Tôi đã xem đủ nhiều giải trẻ châu Á để biết phần lớn các đội Đông Nam Á chọn phương án an toàn: một đối thủ, một trận, một tuần. Việc Liên đoàn bóng đá Việt Nam chi cho hai đợt tập huấn nước ngoài trong cùng một cửa sổ, Hàn Quốc rồi UAE, là mức chi vượt chuẩn khu vực. Với một đội U17, đó là khoản đầu tư không sinh lời trực tiếp.

Bảng G thì không dễ chịu. Bỉ là suất châu Âu, Mali là thế lực trẻ của châu Phi, New Zealand là đại diện châu Đại Dương. Huấn luyện viên Cristiano Roland nói đội sẽ bước vào từng trận một, bắt đầu từ Bỉ, và đặt mục tiêu có điểm ở mọi trận. Đó là câu nói của một người biết giữ phòng thay đồ không vỡ sau một trận thua nặng.

Điều đáng bàn nhất trong lịch thi đấu không phải tên đối thủ, mà là nhịp độ. Ba trận trong bảy ngày, với đúng bốn mươi tám giờ giữa trận thứ hai và trận thứ ba. Ở cấp độ trẻ, quãng nghỉ ấy ngắn đến mức bài học chiến thuật chỉ còn là thứ yếu; cơ thể các em mới là thứ đang được thử. Các đội tuyển trẻ mạnh thường bước vào một vòng chung kết bốn mươi tám đội với năm đến tám trận chuẩn bị trong cửa sổ cuối. Khối lượng của Việt Nam nằm ở ngưỡng thấp, và bị dồn vào một tuần thay vì rải đều.

Điểm cốt lõi nằm ở chỗ: thể thức giải này rộng hơn nhiều so với cách người ta đang lo lắng. Mười hai bảng, mỗi bảng bốn đội, hai đội đầu bảng cùng tám đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất đi tiếp vào vòng ba mươi hai. Vị trí thứ ba với ba đến bốn điểm vẫn có đường đi thực tế. Mục tiêu của Việt Nam không phải nhì bảng, mà là đứng thứ ba với điểm số tử tế và hiệu số bàn thắng không bị bào mòn.

Khung ấy chia ba trận thành ba nhiệm vụ. New Zealand là trận buộc phải thắng. Mali là trận bản lề, nơi thể lực và những pha tranh chấp bóng hai quyết định. Bỉ là trận kiểm soát hiệu số, nơi một thất bại 0-2 có kiểm soát vẫn giữ nguyên cơ hội, còn một thất bại 0-5 thì đóng lại.

Việc chọn Hàn Quốc làm đối tác tập huấn vì thế rất hợp lý. Các đội trẻ Hàn Quốc ép sân liên tục, tranh chấp bóng hai quyết liệt và chuyển trạng thái dọc rất nhanh. Đó là bản mô phỏng gần nhất trong tầm với cho nhịp độ có tổ chức của Bỉ và cho cường độ va chạm mà Mali sẽ mang tới. Giao hữu trong khu vực Đông Nam Á không tạo được áp lực tương đương.

Nhưng có một điểm mù nằm ở chính sự hợp lý đó.

Trận gặp câu lạc bộ U18 Hàn Quốc là một phép thử được thiết kế để chịu thiệt. Chơi với đối thủ lớn hơn là cách làm quen thuộc ở các lò đào tạo Hàn Quốc và Nhật Bản. Nhưng với những cầu thủ mười sáu tuổi, hơn một tuổi trong giai đoạn dậy thì là khoảng cách về khối cơ, về sức mạnh va chạm, về khả năng chịu đựng. Rủi ro chấn thương trong trận đầu ấy không nhỏ, và nó không xuất hiện trong bất kỳ dòng thông cáo nào.

Điều thứ hai đáng để ý: một bản tin chi tiết đến từng ngày, từng đối thủ, lại không có một dòng nào về danh sách triệu tập, về tình trạng chấn thương, về đội hình. Sự im lặng ấy có thể là kỷ luật thông tin của liên đoàn, cũng có thể vì danh sách chưa chốt. Cả hai khả năng đều cho thấy đội đang bước vào giai đoạn nhạy cảm.

Còn một tầng nữa ít người nhắc. Vòng chung kết U17 thế giới là cửa trưng bày lớn nhất cho lứa tuổi này, nơi các mạng lưới tuyển trạch châu Âu, J-League và K-League cùng ngồi. Nhưng Điều 19 trong quy định chuyển nhượng của FIFA hạn chế nghiêm ngặt việc chuyển nhượng cầu thủ vị thành niên qua biên giới. Giá trị mà một giải đấu như thế tạo ra không quy thành tiền ngay được; nó chỉ chảy về các học viện trong nước — PVF, HAGL-JMG, Viettel, Hà Nội — sau này, qua cơ chế đào tạo. Liên đoàn trả tiền cho chuyến tập huấn, còn câu lạc bộ chủ quản thu phần tăng giá trị. Bóng đá hiện đại chạy bằng tiền, nhưng cuộc gọi lúc bình minh chạy bằng chữ tín, và ở đây chữ tín nằm ở chỗ ai trả chi phí cho một giấc mơ mà người khác hưởng lợi.

Có những cú điện thoại chỉ ba phút, nhưng đổi cả mùa hè. Ba trận đấu ở Hàn Quốc cũng vậy: chúng không tạo ra điểm số nào, nhưng chúng quyết định việc đội bước vào ngày gặp Bỉ với đôi chân còn nguyên vẹn hay không. Ở tuổi 61, tôi vẫn bắt máy lúc bốn giờ sáng, vì Ulsan không gọi để chúc ngủ ngon. Và tôi tự hỏi: đến sinh nhật mười tám của lứa cầu thủ này, khi hàng rào bảo vệ không còn nữa, ai sẽ trả chi phí cho chặng đường tiếp theo?